 |
 |
 |
 |
 |
|
|
مقدمه تشکیل صندوق بیمه اجتماعی روستائیان و عشایر |
بسم الله الرّحمن الرّحيم
قال الله تبارك و تعالي :والّذين جاهدوا فينا لنهدينّهم سبلنا و انّ الله لمع المحسنين
الحمدلله ربّ العالمين و صلّي الله علي محمّد واله الطّاهرين
|
هفتاد سال ازاجرای اولین طرحهای بيمه در ايران
میگذرد ودراین مدت به تدريج گروههاي مختلف ازجمله كارگران و كارمندان به
صورت اجباري و در سالهاي اخيرباگسترش بیمه های اجتماعی برخي از اقشار
بصورت اختياري به عضویت صندوقهاي بيمه وبازنشستگي گوناگون درآمده اند. ; قانون
اساسي جمهوري اسلامي ايران برخورداري از تأمين اجتماعي از نظر بازنشستگي، بيكاري، پيري،
از كارافتادگي، بي سرپرستي، در راه ماندگي، حوادث و سوانح و نياز به خدمات بهداشتي
و درماني و مراقبت پزشكي بصورت بيمه و غيره را حقي همگاني دانسته و دولت را مكلف مي
نمايد طبق قوانين از محل درآمدهاي عمومي ودرآمد حاصل از مشاركت مردم، خدمات و حمايت
هاي مالي فوق را براي يك يك افراد كشور تأمين كند. كالبد شكافي موضوع نشان ميدهد طي
چندين دهه فعاليتهاي سازمانهاي مسئول بيمه هاي اجتماعي ، در عين حال كه بيش از 90 درصد
جمعيت كشور با تفاوت در سطح و كيفيت خدمات دريافتي تحت پوشش بيمه درمان قرار دارند.و
عليرغم آنكه در بخش بازنشستگي ميزان پوشش بيمه اي حدود 65 درصد جمعيت كشور را شامل
ميشود روستائيان و عشاير كه در صف مقدم توليد حياتي ترين نيازهاي كشور قرار داشته و
بار اصلي خودكفائي در محصولات كشاورزي و دامي را بطور مستقيم و در بسياري از كالاهاي
مورد نياز جامعه بطور غيرمستقيم بر دوش مي كشند از حق بیمه های اجتماعی
که حق قانونی آنهاست و چه بسا به دلیل شرایط خاص زندگی محق
تر از بقیه اند برخوردار نبوده اند.
در ميان دلائل مختلف عدم برخورداری روستائيان و عشايراز مزایای
بیمه های اجتماعی مي توان به ويژگی هایی چون پراکندگی
روستاها در بیش از 60000 نقطه ، کمبود امکانات اولیه مورد نیاز مانند
امکانات وصول حق بیمه ، جمع آوری وثبت اطلاعات ، نا مشخص بودن در آمد روستائیان
، مشکلات آماری وبالاخره نبود تشکل و نهادهایی که بتوانند به عنوان
مجری عمل نمایند ،.باعث شده بود که اگر تصمیمی در این
زمینه گرفته شده در حرف و روی کاغذ باقی مانده ، هيچگاه اجرایی
نگردد.
در عین حال توجه به عمران و آباداني و فراهم ساختن امكانات
توسعه اقتصادي و رشد فرهنگي روستاها و روستائيان در طي قريب به بیست و هفت سال
كه از انقلاب شكوهمند اسلامي مي گذرد اگر چه فوائد و آثار ارزشمند فراواني را بهمراه
داشته و عملا در بسياري از نقاط وضعيت را بكلي دگرگون ساخته است وليكن همه جانبه نبودن
اقدامات توسعه گرايانه مانند عدم اجراي طرح بيمه هاي اجتماعي در بين روستائيان و عشاير
موجب گرديده است گروهي به اميد برخورداري از مزاياي بيمه هاي اجتماعي و تأمين آتيه
از طريق كار در واحدهاي توليدي و خدماتي به سكونت در حاشيه شهرها روي آورند. و برخي
نيز بدليل از كارافتادگي، نبود امكانات اشتغال، پيري و احياناً از دست دادن سرپرست
خانواده و بطور خلاصه فقر و تنگدستي به دنبال لقمه ناني راهي شهرها گردند و اگر بصورت
اتفاقي جذب كاري شود و گرنه به عنصري در رشد پديده ناخوش آيند تكدي گري، بويژه در بين
كودكان و زنان و مشاغل كاذب بر سرتقاطع ها و حتي امور خلاف تبديل گردند.
هر چند در مقاطع مختلف بويژه بعد از انقلاب اسلامی وعده
اجراي طرح بيمه هاي اجتماعي در بين روستائيان و عشاير داده شده و حتي سازمان تأمين
اجتماعي مأموريت اجراء يافت و ليكن حجم سنگين مسئوليتهاي سازمان و اينكه وجود رابطه
كار و برقراري دستمزد بين كارگر و كارفرما مبناي بيمه در نزد سازمان و برخورداري از
مزاياي قانون تأمين اجتماعي بوده و اجراء نيز از طريق مراجعه به شعب سازمان واقع در
محدوده شهرها صورت مي پذيرفته.به همين لحاظ اين شيوه ها پاسخگوي طرحي كه بايد خدمات
خود را به ساكنين بيش از 50 هزار روستا و منطقه عشايري در مجموعه هاي چند خانوار تا
چند صد خانوار ارائه نمايد نبود بويژه آنكه ورود اين پديده در جوامع روستائي و عشايري
نيازمند فرهنگ سازي آنهم با ابزارها و روشهاي خاص خود ، متفاوت از روشهاي معمول در
جوامع شهري مي باشد.
با تصويب قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمين اجتماعي كه
مبناي تشكيل وزارت رفاه و تأمين اجتماعي نيز مي باشد نه تنها دستگاههاي فعال در اين
نطام تحت نظارتيك وزارتخانه متولي اجراي قانون مذكور قرار گرفتند بلكه در ذيل اهداف
حوزه بيمه اي آن مقرر گرديده:
" صندوقهاي بيمه اي مورد نياز از قبيل حرف و مشاغل آزاد (خويش فرمايان و شاغلين غيردائم)
، بيمه روستائيان و عشاير، بيمه خاص زنان بيوه و سالخورده و خودسرپرست و بيمه خاص حمايت
از كودكان تشكيل گردد."(بند د ماده 3)
همچنين دولت مكلف شد:" ظرف مدت دو سال ازتاريخ ابلاغقانون مذكور، امكان زيرپوشش
بيمه قرار گرفتن اقشار مختلف جامعه از جمله روستائيان، عشاير و شاغلين فصلي رافراهم
نمايد."(تبصره 2 ماده 3)
وبالاخره با تصويب آئيننامه بيمه اجتماعي روستائيان و عشاير در هيأت وزيران که پس از
طي مراحل قانوني و تأئيد نهائي رياست محترم مجلس در مرداد ماه 1384 جهت اجراء ابلاغ
گردید، كار اجراء در صندوق عملا" از اوايل شهريورماه آغاز شد.
از آنجائيكه بناي ، بر اجرائي نمودن هر چه سريعتر طرح بود،با آغاز كار خود بيمه كردن
روستائيان را متوقف به امر نهادسازي ننمود بلكه همزمان و به موازات برنامه ريزي و ايجاد
تشكيلات ، اقدام به برقراری ارتباط با دستگاهها و نهاد های مرتبط با روستاها
ماننداستانداریها سازمانهای جهاد کشاورزی نموده و با دعوت از اتحادیه
مرکزی و اتحادیه های استانی تعاونیهای تولید
روستایی ، فرمانداریها و مدیریتهای شهری
و روستایی در استانداریها و انجمن صنفی کشاورزان بهترین
و فعالترین تشکلهای مرتبط با آنهارا برای مدیریت کارگزاریهای
خود در روستاها و مناطق عشایری بر گزیده پس از برگزاری
همایشهای آموزشی توجیهی و عقد قرار داد با آنها امر
عضو گیری از روستائیان و عشایر را آغاز نمودیم همزمان
با این اقدامات ضمن مذاکره بامسئولین بانک ها و بررسی توانمندیهای
آنها بانک کشاورزی که شعب بیشتری در مناطق روستایی و
در دسترس روستائیان داشت به عنوان بانک عامل انتخاب گردید. اکنون در
حالیکه باید خداوند را شاکر باشیم که لطف خویش را بر ما تمام
و سهمی از این امر خیر را به ما عنایت نموده است لازم به توضیح
می داند : اگر چه عضویت در صندوق اختیاری بوده و خدمات آن
به بیمه های اجتماعی محدود می گردد ولیکن بر این
اعتقادیم که اگر امروز شاهد شکل گیری جریانی هستیم
که به چهل سال انتظار گروهی از بهترین انسانها پایان
می دهد و در طی این مدت کوتاه تعداد قابل توجهی از جمعیت
هدف تحت پوشش قرار گرفته اند این نیز لطفی است که خداوند متعال
به ما عنایت فرموده است
|
|
|